تزریق پلاسمای غنی (PRP) به زانو: درمان درد آرتروز (ساییدگی مفاصل)

پلاسمای

پلاسمای تغلیظ شده خون با استفاده از خون شخص، باعث بهبودی صدمات دردناک در ناحیه زانو می‌شود. موافقان این روش درمانی معتقداند که پلاکت درمانی پیشرفته‌ترین روش درمانی برای صدماتی است که پیش از این بیمار را ناتوان می‌ساخت،. ضایعات دردناک زانو ناشی از آرتروز از این جمله است. در روش پلاسمای تغلیظ شده خون (PRP) که با عنوان پلاکت درمانی هم شناخته می‌شود، از اجزاء سازنده خون شخص، برای درمان آرتروز استفاده می‌کنند. پلاکت درمانی (PRP) روشی بی خطر است و معمولاً برای بیمار مزایای قابل توجهی مانند، بهبود خشکی، درد و تحرک دارد.

پلاسمای تغلیظ شده خون چیست؟


پلاکت‌های خون، قطعاتی از سلول‌های موجود در خون هستند و در رفع لخته خون کاربرد دارند. این پلاکت‌ها شامل انواع مختلف از پروتئین‌هایی هستند که به آنها فاکتورهای رشد می‌گویند. پلاکت درمانی، بر اساس این نظریه‌ شکل گرفت که این فاکتورهای رشد به فرآیند بهبودی کمک می‌کنند. در این روش غلظت بالایی از پلاکت های خود بیمار به منظور درمان  به شخص تزریق می شود. این پلاکت‌ها حاوی مقادیر بسیار زیادی از فاکتورهای رشد هستند که با روش درمان و بهبودی طبیعی، به بهبودی بافت کمک می‌کنند. هنگامی که غلظت بالایی از این فاکتورهای رشد به ناحیه آسیب دیده یا مفصل مبتلا به آرتروز تزریق می‌شود، روند بهبودی سرعت قابل توجهی می‌یابد.از پلاسمای تغلیظ شده خون در درمان بیماری زیر بهره می‌برند:

·         عدم پایداری و درد در مفاصل مختلف

·         آسیب دیدگی‌های بدن، از جمله زانو، شانه، آرنج و سایر مفاصل

·         آرتروز

·         تنگی کانال عصب مچ دست (سندروم تونل کارپال)

·         عارضه‌های همراه با درد مزمن

·         پیچ‌خوردگی و در رفتگی

درمان زانو با پلاسمای تغلیظ شده خون


هر چند این روش درمانی بسیار جدید است اما مطالعات اولیه نشان‌ می دهد که تأثیر بسیار زیادی در درمان زانو درد دارد.

پلاکت درمانی چگونه انجام می‌شود؟


پلاکت درمانی (PRP) شامل گرفتن نمونه اندکی از خون شخص و پردازش آن با سانتریفیوژ است که در همان جلسه درمانی انجام می شود. سانتریفیوژ دستگاهی است که با دور بسیار تند می‌چرخد. این دستگاه با چرخاندن نمونه خونی با سرعت بالا، باعث جداشدن لایه‌های سنگین‌تر و سبک‌تر خون می‌شود. پس از اتمام کار سانتریفیوژ، نمونه خونی شخص به دو بخش پلاسما زرد رنگ و شفاف که در بالای لوله آزمایش است (که بیشتر آن را آب و پروتئین‌های محلول تشکیل داده) و لایه غلیظ قرمز رنگ در پایین لوله آزمایش (سلول‌های خون) تقسیم می‌شود. در میان لایه پلاسما و لایه غلیظ قرمز رنگ، غلظت بسیار بالایی از پلاکت‌ها وجود دارد. این لایه تغلیظ شده پلاسما، بخشی از خون است که جمع‌آوری شده و برای تزریق از آن استفاده می‌شود. این فرآیند که در آن از خون شخص استفاده می‌شود، شامل جداسازی سلول‌های خونی از پلاسما است. با این کار تعداد پلاکت‌های خون افزایش یافته و  پس از آن  به پلاسما تزریق می‌شوند. بعد از تزریق،غلظت پلاکت‌های موجود در پلاسما بیشتر از حد معمول می‌شود و پزشک می‌تواند  آن‌ها را به ناحیه آسیب دیده تزریق نماید.

پلاکت درمانی

عمل تزریق ممکن است بسته به ناحیه تزریق و حساسیت مفصل، دردناک باشد. داشتن آرامش و کشیدن نفس عمیق می تواند در کاهش درد هنگام تزریق موثر باشد. مدت زمان تزریق 1 الی 2 دقیقه طول می‌کشد. شاید پس از تزریق، آن محل کمی حساس باشد، ولی نباید دردناک شود. ناحیه تزریق ممکن است در برخی از افراد کبود یا زخم  ‌شود. پلاکت درمانی با تزریق به ناحیه آسیب دیده انجام می‌شود. برای مثال، در عارضه آرنج تنیس بازان (تنیس البو) تزریق پلاکت‌ها در ناحیه تاندون باز کننده آرنج  که شایع‌ترین ناحیه است، تزریق می‌شود؛ در عارضه پلانتار فاشئیت (خار پاشنه)، تزریق در ناحیه صدمه دیده از پلانتار فاشئیت، یعنی پاشنه پا، انجام می‌شود. در مورد عارضه آرتروز، ناحیه صدمه دیده شامل تمام سطح هر دو مفصل می‌شود. برای درمان آرتروز مفصل با این روش، پلاکت‌ها در ناحیه صدمه دیده مفصل تزریق می‌شوند. به دلیل بسته بودن فضای مفصل، مایع PRP داخل مفصل باقی مانده و سطح آسیب دیده مفصل را می‌پوشاند. با این کار، پلاکت هایی که حاوی غلظت بالایی از هورمون‌های رشد هستند، بر مفصل تاثیر می گذارند.

تأثیر پلاکت درمانی بر آرتروز


به طور تقریبی نتایج تمام مطالعاتی که در زمینه تأثیر تزریق PRP بر آرتروز صورت گرفته، مثبت بوده و برای کسانی که تحت این درمان قرار گرفته‌اند کاهش درد و افزایش تحرک را به همراه داشته است. در مجموع 47 مطالعه در مورد تأثیر پلاکت درمانی بر آرتروز انجام شده است و تمام این مطالعات از اثر بخش بودن این درمان خبر داده اند. برخی از مطالعات نشان می دهند که 3 بار تزریق PRP با فاصله 1 ماه، اثربخشی بیشتر و نتایج طولانی‌تری نسبت به یک یا دو تزریق دارد.

ایمنی


روش پلاکت درمانی تا حد زیادی بی‌خطر است و تعداد معدودی از گزارشات خلاف این را نشان داده‌اند. با وجود این که در اکثر درمان‌های تسکین دهنده درد، از مواد درمانی مصنوعی استفاده می‌شود، ولی در این روش تنها خون خود شخص به کار می رود. بنابراین پلاکت درمانی در زمینه ایجاد حساسیت آلرژی خطر بسیار کمی دارد. شایع‌ترین عارضه این روش درمانی، ناراحتی در ناحیه تزریق برای مدت یک تا سه روز است. اما از آن جایی که تا چند روز پس از تزریق این مایع،  ناحیه تزریق دچار التهاب میشود پس احساس ناراحتی در ناحیه تزریق یک واکنش طبیعی است. در هر نوع تزریق احتمال عفونت نیز دور از ذهن نیست. همچنین  ممکن است که  بدن نسبت به ماده بی‌حس کننده‌ای که پیش از تزریق پلاسما در ناحیه آسیب دیده تزریق شده، واکنش آلرژیک نشان دهد.

نتایج پلاکت درمانی


پلاکت درمانی برای افراد مبتلا به آرتروز نتایج دراز مدتی دارد و باعث کاهش درد و افزایش تحرک آن ها می شود. معمولاٌ 3 جلسه درمانی مورد نیاز است تا پلاکت درمانی بیشترین اثر خود را بگذارد. تزریق پلاسما می تواند با فاصله 2 الی 4 هفته انجام شود.

اقدامات زیر در هفته‌های پس از تزریق می‌تواند باعث افزایش احتمال اثربخشی درمان شود:

·         از فعالیت‌های ورزشی شدید، به خصوص حرکاتی که وزن زیادی بر مفصل زانو وارد می‌کند، بپرهیزید.

·         از مصرف داروهای ضدالتهاب، مانند آسپرین و ایبوپروفن دوری کنید. این داروها می‌توانند با درمان تداخل پیدا کنند. افرادی که به مسکّن نیاز دارند می‌توانند با پزشک خود در مورد مصرف داروی دیگری مشورت کنند.

·         در چند هفته اول، به منظور پایدار کردن مفصل از آتل استفاده گردد. برخی از پزشکان توصیه می‌کنند به منظور برداشتن بار غیرضروری از روی زانو، از عصای زیر بغل استفاده شود.

·         برای کاهش تورم و درد از کمپرس یخ استفاده شود. شاید برای برخی افراد استفاده از پک سرد و برای برخی دیگر  پک گرم مفید باشد.

·         شب‌ها مفصل را بالاتر از بدن قرار دهید، در هنگام خواب زانو (یا مفصل آسیب دیده) را با چند بالشت بالاتر از بدن قرار دهید.

·         به تمام توصیه‌های پزشک عمل کنید.

در صورت تشدید تورم، افزایش درد، یا آسیب دوباره به مفصل، مانند زمین خوردن فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. در کنار پلاکت درمانی، استفاده از ورزش درمانی نیز می‌تواند در بازیابی تحرک مفصل، کاهش خطر مصدومیت‌های بعدی، و جلوگیری از وخامت بیماری موثر باشد.اکثر افراد ورزش درمانی را یک تا دو ماه پس از درمان آغاز می‌کنند. تمام کسانی که از آمپول‌های پلاسمای تغلیظ شده استفاده می‌کنند باید در مورد مراجعات ورزش درمانی از پزشک خود سوال کنند. پلاکت درمانی راه ‌حلی با نتایج طولانی مدت برای آرتروز است. با اینکه پلاکت درمانی مزایای دراز مدتی دارد اما ممکن است که برخی از افراد در یک تا سه روز پس از تزریق، احساس ناراحتی داشته باشند. کاهش فعالیت بدنی پس از تزریق PRP، بهترین راه حل رفع این ناراحتی است  تا از بروز هرگونه ناراحتی بیشتر در ناحیه تحت درمان جلوگیری شود. گذاشتن یخ بر موضع تزریق، نه تنها مانع  از اثربخشی درمان نمی‌شود، بلکه در صورت وجود درد به تسکین درد نیز کمک می‌کند.عضو تحت درمان بایستی در روز تزریق استراحت کند و در صورت ادامه داشتن درد و ناراحتی، دو الی سه روز از انجام فعالیت‌های سنگین دوری کند تا از این طریق به فرآیند درمان کمک شود. معمولا نباید دو الی هفت روز پس از تزریق PRP  از داروهای ضد التهاب مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن استفاده شود، زیرا از لحاظ تئوری، ممکن  است این داروها باعث کاهش اثربخشی درمان شوند. معمولاً در کوتاه مدت، استفاده از استامینوفن (تیلنول) برای مدیریت ناراحتی یا درد عضو تحت درمان نسبت به داروهای ضد التهاب ارجحیت دارد.

چه کسانی نباید تحت درمان PRP قرار گیرند؟

افراد تحت درمان بیماری های سرطانی و یا افراد مبتلا به عفونت، نمی‌توانند از روش پلاکت درمانی استفاده کنند. بیماران مبتلا به ترومبوسیتوپنی (اختلال در پلاکت‌های خون) و کسانی که از داروهای رقیق کننده خون استفاده می‌کنند، می‌توانند از این روش درمانی بهره‌مند شوند ولی شاید نیاز باشد تا تغییراتی در روند درمانی این اشخاص ایجاد شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *