دیسککتومی دیسک کمر: رفع فشار روی عصب با تخلیه بیرون زدگی دیسک

دیسککتومی دیسک کمر

دیسککتومی در لغت به معنای بیرون آوردن دیسک است. دیسککتومی در تمام طول ستون فقرات، از گردن تا پایین کمر، قابل اجرا است. جراح از قسمت خلفی ستون فقرات به دیسک آسیب دیده دسترسی پیدا می‌کند، از میان عضلات و استخوان. او با  برداشتن قسمتی از استخوان لامینا به دیسک راه پیدا می‌کند. لامینا استخوانی است که قسمت پشتی کانال نخاعی را پوشانده است و به عنوان یک محافظ برای نخاع عمل می‌کند. در مرحله‌ی بعدی، عصب ستون فقرات به یک سمت کشیده می‌شود. با توجه به شرایط شما، یک دیسک (تک سطحی) و یا چند دیسک (چند سطحی) ممکن است احتیاج به برداشته شدن داشته باشند. برای انجام عمل دیسککتومی، از ابزار و تکنیک‌های متفاوتی استفاده می‌شود. جراح با در نظر گرفتن شرایط شما، مناسب‌ترین تکنیک را برای شما انجام خواهد داد. هدف از این عمل حذف فتق دیسک ستون فقرات است که باعث ایجاد درد در گردن، پشت و دیگر اندام‌ها شده و یا عصب‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد. احتمال بازگشت دوباره فتق دیسک در آن مهره بسیار کم خواهد بود چون با انجام این عمل قسمت اعظم دیسک برداشته می‌شود.

انواع دیسککتومی


میکرودیسککتومی

در روش مدرن میکرو دیسککتومی، جراح با کاهش اندازه‌ی جراحی و کاهش آسیب‌های وارده به بافت‌ها عمل را انجام می‌دهد به اینگونه که برشی با سایز ۱ تا ۱.۵ اینچی ایجاد کرده و به جای برش دادن عضلات و رباط‌ها، آنها را پراکنده کرده و کنار می‌زند. در این روش، با استفاده از فلوروسکوپی، مقدار بریدگی لازم برای دیدن محل جراحی، کاهش می‌یابد. بزرگ نمایی تصویر این امکان را می‌دهد که تصویر واضحی از عصب‌ها و فتق دیسک در دسترس باشد. ابزار‌های ویژه این امکان را فراهم می‌آورند که بدون ایجاد مانع در دید مستقیم، بافت‌ها به دقت جا‌به‌جا و کنترل شوند. به خاطر جابجایی در عضلات و دیگر بافت‌ها، درد بعد از جراحی قابل تحمل‌تر می شود. با برداشتن دیسک که عصب‌ها را تحت فشار قرار داده بود،  درد رادیکولوپاتی قبل از جراحی کاهش یافته و از بین می‌رود، و اغلب بیماران به محض به هوش آمدن بعد از جراحی بهبودی درد پاهایشان را حس می‌کنند. معمولا بیماران بعد از گذراندن دوره‌ی ریکاوری و خارج شدن از بیمارستان، درد کمتری را نسبت به قبل از انجام جراحی ، حس می‌کنند. برای اینکه بیماران بتوانند راحت‌تر انتخاب کنند، عمل میکرو دیسککتومی به صورت سرپایی هم انجام می‌شود که درصد موفقیت آن نیز بسیار زیاد است.

دیسککتومی از طریق پوست و آندوسکوپی

این دو روش دیسککتومی ستون فقرات با حداقل تهاجم انجام می‌شوند. در این روش، با ورود یک و یا چند لوله‌ی نازک به کمر، راهرویی تعبیه می‌شود که از طریق آن می‌توان‌ فتق دیسک را با کمترین آسیب به بافت‌ها، از بین برد. یک سیم هدایت کننده در داخل دیسک، در نزدیکی نوروفرمن قرار داده می‌شود. در اطراف این سیم، لوله‌های نازک متعددی قرار داده می‌شود تا بافت‌ها را کنار بزنند و حفره‌ای را برای انجام جراحی مهیا سازند. عصب‌های ستون فقرات در داخل لوله‌ای به نام نوروفورمن قرار گرفته‌اند. در این روش، از بی‌حسی موضعی و آرامبخش استفاده می‌شود. چون این روش کمترین میزان تهاجم را دارد، به عنوان یک عمل سرپایی انجام می‌شود. برای وارد کردن لوله‌ها به داخل کمر از برش‌هایی استفاده می‌شود که طول آن‌ها بیشتر از چند میلی متر نیست، به دلیل کوچک بودن سایز برش‌ها، درد ناشی از آنها نیز بسیار کم است. نکته‌ی چالش برانگیز این عمل، ناراحتی دوباره‌ی عصب‌ها، به دلیل حفره‌ی ایجاد شده و ورود ابزار جراحی به داخل حفره‌ها است. بعد از خارج شدن ابزار جراحی، مقدار درد قابل تحمل‌تر خواهد بود. اگر منشا درد ، حرکت استخوان و دیسک بوده باشد، بلافاصله بعد از انجام جراحی کاهش قابل ملاحظه‌ای در مقدار درد ایجاد خواهد شد. هر دو روش به عنوان روش‌های سرپایی در نظر گرفته می‌شوند و در صورت داشتن شرایط خاص، امکان بستری شدن به مدت یک شب وجود دارد. علت این شرایط خاص می‌تواند شرایط سلامتی بیمار و بروز عوارض نامتعارف باشد و یا برای بعضی از بیماران عدم توانایی در سپری کردن دوره‌ی ریکاوری درخارج از بیمارستان و یا در منزل،می‌باشد.

عمل لیزر دیسککتومی ستون فقرات یک عمل کم تهاجمی و سرپایی است که درد ناشی از فتق دیسک را در بیماران از بین می‌برد. در این روش مقداری از محتویات ژل مانند داخل دیسک، توسط لیزر سوزانده می‌شود. که باعث کاهش مقدار دیسک آسیب‌دیده و کاهش درد ناشی از بر‌آمدگی و یا فتق دیسک می‌شود. این روش، یک روش درمانی سرپایی بوده و روش بسیار موثری برای از بین بردن درد مزمن کمر می‌باشد. لیزر در افرادی استفاده می‌شود که استفاده از روش‌های قدیمی در کاهش درد آن ها تاثیری نداشته است. برای افرادی که از درد شدید رنج می‌برند و فیوژن ستون فقرات برای آنها فایده‌ای نخواهد داشت، استفاده از لیزر بهترین روش است. اگر شما از درد برآمدگی و یا فتق دیسک کمر رنج میبرید واستفاده از روش‌های درمانی غیر جراحی، کمکی به کاهش درد شما نکرده‌اند، احتمالا پزشک شما استفاده از لیزر را به شما توصیه کند. برای انجام عمل دیسککتومی با استفاده از لیزر، یک برش بسیار کوچک بر پوست شما ایجاد خواهد شد و لوله‌ی نازکی به داخل ستون فقرات شما فرستاده می‌شود تا عمل تصویر برداری و جراحی از طریق آن صورت پذیرد. با استفاده از اشعه‌ی لیزر، فتق دیسک برداشته خواهد شد و بر آمدگی‌های کوچک از بین خواهند رفت. استفاده از لیزر این امکان را به جراحان می‌دهد که بدون استفاده از روش‌های قدیمی جراحی کمر، و بدون ایجاد خطر برای ستون فقرات، بیرون زدگی دیسک را درمان کنند و فشار آن را از روی عصب‌ها بردارند. دیسککتومی با استفاده از لیزر، میزان رضایت بیشتری را در بین بیماران داشته است و دوره‌ی ریکاوری بعد از آن نیز کوتاه‌تر از عمل باز کمر می باشد.

آرتروسکوپی دیسک، یک روش جراحی برای درمان فتق دیسک است که امروزه جایگزین دیگر روش‌ها شده است. موفقیت آرتروسکوپی به تکنیک و مهارت کافی نیاز دارد. عمل باز قدامی گردن، با استفاده و یا بدون استفاده از فیوژن، روش درمانی استاندارد برای درمان بیماری‌های دیسک گردن می‌باشد. اگر پزشک بخواهد تمام راه‌های درمانی موجود برای درمان دیسک گردن را برای بیمار بررسی کند. در این صورت احتیاج به انجام دیسککتومی از طریق آندوسکوپی خواهد بود. عمل باز قسمت قدامی گردن نسبت به آندوسکوپی، بسیار عمل حساس‌تری است. روش آرتروسکوپی و دیسککتومی با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته و برش‌های خیلی کوچک ، قابل اجرا هستند. این روش با استفاده از بیهوشی کامل انجام شده و برای سلامت بیشتر بیمار، در تمام طول عمل، وضعیت ستون فقرات بررسی می‌شود. پوست روی دیسک با استفاده از فلوروسکوپی شناسایی می‌شود. بافت‌های سر راه، توسط دستیار جراح، کنار زده می‌شوند. یک سوزن از پوست و بافت‌های نرم اطراف عبور کرده و آرتروسکوپ از طریق این سوزن وارد دیسک می‌شود وسپس، سوزن برداشته می‌شود. در این مرحله، داخل دیسک قابل مشاهده است و آن قسمتی از دیسک که باعث ایجاد درد و ناراحتی شده است با استفاده از ابزار‌های مخصوص و تحت نظر جراح، برداشته می‌شود. پوششی به اندازه‌ی یک چسب زخم بر آن گذاشته می‌شود و تا ۲هفته باید از آتل مخصوص گردن استفاده شود. اغلب بیماران بلافاصله بعد از جراحی کاهش درد را حس می‌کنند. در روز انجام عمل، بیمار تحت مراقبت خواهد بود. ۲ تا ۶ هفته بعد می‌تواند تمام فعالیت‌های فیزیکی خود را دوباره از سر بگیرد.

مزایا و معایب عمل


یکی از مزایای اصلی دیسککتومی کمری این است که بعد از انجام آن ستون فقرات احتیاجی به فیوژن نخواهد داشت و عیب بزرگ آن این است که فضای موجود در دیسک با استفاده از پیوند استخوان نمی‌تواند برای عصب‌های موجود در آن بیشتر شود. از آنجاییکه در این عمل بیشتر قسمت‌های دیسک در محل خود باقی می‌مانند، احتمال وقوع فتق دیسک در آینده ۳ تا ۵ درصد خواهد بود.

دیسککتومی برای چه افرادی مفید خواهد بود؟


انجام عمل دیسککتومی در ۹۵ درصد موارد برای از بین بردن درد سیاتیک که بر اثر فتق دیسک ایجاد می‌شود، موثر خواهد بود. سیاتیک درد ناشی از فشار وارد شده به عصب‌ها است. این فشار معمولا به دلیل فتق دیسک اتفاق می‌افتد. زمانی که فتق بیشتر می‌شود، بافت‌های آسیب دیده در داخل کانال نخاعی گسترش می‌یابند و باعث ایجاد فشار بر عصب‌ها می‌شوند. این فشار باعث می‌شود که عصب‌ها سیگنال درد را به مغز بفرستند. درد از ناحیه‌ی پاها شروع می‌شود. اگر شما از درد پا که ناشی از فشار بر روی عصب‌هایتان است، رنج می‌برید، این روش می‌تواند گزینه‌ی مناسبی برای شما باشد. البته که برای انجام عمل کمر احتیاج به یک متخصص حرفه‌ای و با تجربه خواهید داشت. با استفاده از روش‌های تشخیصی مانند سی تی اسکن، عکسبرداری با اشعه ایکس و غیره، پزشک اطمینان حاصل خواهد کرد که درد شما بر اثر فشار وارده به عصب‌های شما بوده است و پس از آن روش‌های درمانی مناسب را به شما پیشنهاد می‌دهد. در اغلب موارد درد سیاتیک بدون جراحی، بهبود خواهد یافت. اگر درد شما بیشتر از ۱۲ هفته ادامه داشت احتمالا باید از دیسککتومی برای درمان آن استفاده کنید.

  • ۷۰ تا ۷۵ درصد بیماران بعد از دیسککتومی از درد پا رهایی می‌یابند.
  • ۲۰ تا ۲۵ درصد ممکن است که درد پایشان کاهش یابد اما به طور کامل درمان نشده باشد.
  • ۵ درصد امکان دارد که دیسککتومی هیچ نتیجه‌ای برای بیمار نداشته باشد

عوارض و خطرات


عوارض و خطرات ناشی از دیسککتومی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • آسیب به ریشه‌ی عصب‌ها
  • آسیب به نخاع
  • نشت مایع نخاعی
  • عفونت
  • خونریزی
  • درد متداوم

البته، بروز این عوارض اتفاقی کمیاب و نادر است.

چرا درمان فتق دیسک اهمیت زیادی دارد؟


فتق دیسک در بعضی از موارد می‌تواند هیچ نشانه و عوارضی نداشته باشد. با این حال اگر عصب تحت فشار قرار بگیرد عوارضی مانند درد، بی حسی،  مور مور شدن و ضعف، بروز خواهد کرد. اگر وضعیت بیماری شما وخیم شود امکان دارد با مشکلاتی مثل عدم عملکرد درست روده و مثانه مواجه شوید که در این صورت باید سریعا تحت درمان قرار بگیرید چون در غیر این صورت احتمال آسیب به نخاع افزایش می‌یابد. اگر نشانه‌های ذکر شده را در بدن خود مشاهده کردید سریعا باید توسط پزشک معاینه شوید. اگر تحت درمان قرار نگیرید، آسیب‌های جبران ناپذیری به عصب‌ها و عضلات شما وارد خواهد شد. با بررسی وضعیت بیماری، پزشک متخصص به شما خواهد گفت که آیا احتیاج به جراحی دارید یا با استفاده از روش‌های مراقبتی می‌توانید بهبود حاصل کنید. معمولا با توجه به مقدار پیشرفت فتق دیسک، در ابتدا با استفاده از مراقبت‌ها و روش‌های غیر جراحی اقدام به درمان فتق می‌شود. این مراقبت‌ها شامل موارد زیر است:

  • استفاده از ضد التهاب
  • فیزیوتراپی
  • طب سوزنی
  • اعمال سرما و گرما
  • تزریق استروئید در اپیدورال
  • ماساژ درمانی
  • روش‌های ماساژ و استفاده از فن جابجا کردن ستون فقرات

با این حال، اگر بعد از انجام این مراقبت‌ها کاهش درد را مشاهده نکردید ، ممکن است به جراحی‌های کم تهاجمی احتیاج داشته باشید.

قبل از انجام دیسککتومی


در ابتدا شما باید از روش‌های مراقبتی و غیرجراحی مانند، فیزیوتراپی، طب سوزنی ، تزریق استروئید استفاده کنید. اگر این موارد اثر بخش نبود ممکن است به عمل دیسککتومی احتیاج داشته باشید.

در حین انجام دیسککتومی


این عمل معمولا با استفاده از بیهوشی کامل انجام می‌شود، به این معنا که شما در طول عمل کاملا بیهوش هستید. شما به وسیله‌ی تنفس گاز بیهوشی و یا با تزریق ماده‌ی بیهوش کننده، بیهوش خواهید شد. قسمت کمی از استخوان ستون فقرات و رباط‌های اطراف آن جدا می شوند تا راه دسترسی به دیسک باز شود. در حالت ایده آل، فقط آن قسمتی از دیسک که بر عصب‌ها فشار ایجاد می کند برداشته می‌شود، به این معنا که فشار از روی عصب برداشته می‌شود اما قسمت اعظم دیسک سالم باقی می‌ماند. اگر احتیاج باشد که تمام دیسک شما برداشته شود، پزشک باید جای آن را با استفاده از استخوان طبیعی، استخوان گرفته شده از بدن شخص دیگر و یا قسمتی از استخوان لگن شما- و یا با استفاده از استخوان‌های مصنوعی، پر کند. مهره‌ی اضافه شده، با استفاده از ابزار محکم فیوژن، در محل خود ثابت می‌شود.

بعد از جراحی


بعد از پایان جراحی شما به اتاق ریکاوری منتقل می‌شوید و تیم مخصوصی عوارض ناشی از بیهوشی و جراحی را در شما بررسی می کنند. اگر احساس ناراحتی نکنید می توانید بعد از انجام عمل، در همان روز به منزل بروید با این حال در صورتی که احتیاج به مراقبت های بعد از عمل داشته باشید، در بیمارستان و تحت مراقبت خواهید ماند. اغلب بیماران بعد از یک یا دو روز به منزل می روند. ریکاوری شما ممکن است بین ۱ تا ۴ هفته زمان ببرد و مقدار آن به وضعیت بیماری و سلامتی شما بستگی دارد. ممکن است در محل بریدگی ها احساس درد داشته باشید. درد اصلی ممکن است بلافاصله بعد از انجام عمل از بین نرود و احتیاج به زمان داشته باشد. سعی کنید که انرژی مثبت داشته باشید و در صورت توصیه پزشک، جلسات فیزیوتراپی خود را به موقع انجام دهید. نسبت به اینکه در محل کار خود احتیاج به چه مقداری نشستن راه رفتن و جابه جا کردن وسایل سنگین دارید، ممکن است ۲ تا ۶ هفته بعد از عمل جراحی بتوانید به محل کار خود بازگردید. اگر شما در محل کار مجبور به جابه جایی وسایل سنگین هستید، ممکن است دکتر به شما تجویز کند که ۶ تا ۸ هفته استراحت مطلق داشته باشید. از انجام فعالیت هایی که باعث ایجاد فشار، کشیدگی و خم شدن کمر شما می شوند تا ۴ هفته خودداری کنید. فیزیوتراپ به شما تمریناتی را آموزش خواهد داد که باعث افزایش قدرت و انعطاف عضلات اطراف ستون فقرات شما خواهد شد. کسانی که شغل آنها احتیاجی به فعالیت های فیزیکی ندارد، می توانند ۲ تا ۴ هفته بعد از عمل به کار خود بازگردند. دیگر افراد ممکن است به ۸ تا ۱۲ هفته استراحت احتیاج داشته باشد. دیسککتومی درد ناشی از فتق دیسک را در اکثر افرادی که دچار عوارض آن شده اند، از بین میبرد. با این حال دیسککتومی عملی دائمی نیست. چون این عمل نمی تواند فرایندی که باعث ایجاد فتق دیسک شده است را متوقف کند. برای جلوگیری از آسیب دوباره ، پزشک شما مواردی را به شما توصیه می کند که شامل کاهش وزن و انجام ورزش های موثر و کم فشار است. و همچنین از شما می خواهد فعالیت هایی که باعث اعمال فشار زیاد، کشیده شدن و یا چرخش ستون فقرات شما می شود را متوقف کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *